Gezondheid is geen foto. Het is een film.

Wat je vandaag bij je hond ziet, is een momentopname. Misschien heb je een jonge hond die kerngezond lijkt. Misschien heeft je hond al jaren last van jeuk. Misschien begint je senior wat stijver te worden. Wat je vandaag ziet, is één beeld uit een veel langer verhaal.

Die film begint zelfs al voor de geboorte. Genetica speelt natuurlijk een rol, maar genen bepalen niet zomaar alles wat er daarna gebeurt. Via onder andere epigenetica weten we dat signalen uit voeding, beweging, stress en omgeving mee beïnvloeden hoe genen tot expressie komen en hoe cellen functioneren.

Dat wil niet zeggen dat jij als baasje alles onder controle hebt. Soms ontstaat ziekte ondanks alles wat je goed doet. Maar het wil wel zeggen dat je meer invloed hebt dan je misschien denkt.

Elke dag maak je keuzes voor je hond. Wat geef je hem te eten? Hoeveel beweegt hij? Kan hij voldoende slapen? Mag hij snuffelen, graven, zoeken en gewoon hond zijn? Hoe ziet zijn omgeving eruit?

Al die dingen schrijven mee aan zijn film.

Voeding is veel meer dan calorieën

Voeding heeft voor mij drie grote functies.

Food is fuel. Voeding levert energie.

You are what you eat. Voedingsstoffen worden letterlijk gebruikt als bouwstoffen voor spieren, huid, haren, hormonen, enzymen en andere weefsels. Een lichaam kan alleen bouwen met wat het binnenkrijgt.

En dan heb je nog een derde functie die vaak vergeten wordt: food is information.

Voedingsstoffen geven signalen. Ze kunnen processen rond stofwisseling, immuunfunctie en het microbioom mee beïnvloeden. Ook welke bacteriën in de darm gevoed worden, hangt mee af van wat er iedere dag in de voerbak terechtkomt.

Daarom kijk ik graag verder dan alleen naar de calorieën of het percentage eiwit op een etiket. Wat zit er werkelijk in? Is de voeding compleet? Is ze goed verteerbaar voor deze hond? Hoe reageert zijn lichaam erop?

Je hoeft daarvoor niet van vandaag op morgen alles om te gooien. Kijk eerst eens wat je hond op een gewone dag eet. Niet alleen zijn basisvoeding, maar ook snacks, kauwproducten, restjes en supplementen. Dat alleen al kan soms een aha moment geven.

Darmen doen meer dan voedsel verteren

Bij darmen denken we meestal aan stoelgang. Zolang de hond geen diarree heeft, zal het wel goed zitten.

Maar darmen doen veel meer.

Ze nemen voedingsstoffen op, vormen een belangrijke barriere tussen binnen en buiten en een groot deel van het immuunsysteem bevindt zich in en rond de darm. De darmen communiceren daarnaast voortdurend met de rest van het lichaam. Daarom spreken we in onderzoek over verbindingen zoals de gut brain axis, gut skin axis, gut joint axis en gut liver axis.

Dat wil niet zeggen dat elk huidprobleem, gedragsprobleem of gewrichtsprobleem uit de darm komt. Zo simpel is het niet. Maar het betekent wel dat darmgezondheid veel meer aandacht verdient dan alleen wanneer een hond diarree heeft.

En ja, daar hoort ook gewoon kijken naar de stoelgang bij.

Ik gebruik daarvoor graag de 3 C's: consequent, compact en chocoladekleurig. Hoe vaak maakt je hond stoelgang? Is die gevormd? Is de kleur stabiel? Verandert er iets?

Niet meteen panikeren wanneer er een dag iets anders is. Wel leren kijken naar patronen.

Een gezonde levensstijl betekent ook gewoon hond kunnen zijn

We denken bij gezondheid vaak eerst aan voeding, maar de levensstijl is ook een belangrijke pijler. Wat een hond iedere dag doet, of net niet kan doen, geeft even goed signalen aan het lichaam.

Beweging is daar een mooi voorbeeld van.

Dat betekent niet dat je hond iedere dag zoveel mogelijk kilometers moet wandelen. Een gezonde hond heeft verschillende vormen van beweging nodig. Wandelen, snuffelen, rennen, spelen, zoeken, graven, soms eens stevig doorstappen en op andere momenten twintig minuten doen over honderd meter omdat ergens een grasspriet heel interessant ruikt.

Dat hoort er allemaal bij.

Rust hoort er trouwens even goed bij. We zijn goed geworden in honden bezighouden, maar een lichaam heeft ook tijd nodig om te herstellen. Slaap en rust zijn geen verloren uren.

Kijk daarom niet alleen naar hoeveel je hond doet, maar ook naar hoe goed hij kan ontspannen. Komt hij na een drukke dag terug tot rust? Heeft hij een plek waar hij ongestoord kan slapen? Stapelen prikkels zich niet voortdurend op?

En kijk ook eens naar zijn omgeving. Rook, sterke geuren, agressieve schoonmaakmiddelen of veelvuldige blootstelling aan pesticiden zijn voorbeelden van dingen die je waar mogelijk kunt beperken. Tegelijk hoeft een gezonde omgeving helemaal niet steriel te zijn. Gras, modder, bos, buitenlucht en contact met de natuur horen ook gewoon bij een hondenleven.

Vergeet zijn mond en spiermassa niet

In de Longevity Challenge kijken we ook bewust naar twee dingen die vaak pas aandacht krijgen wanneer er al iets mis is: mondgezondheid en lichaamsconditie.

Til af en toe eens de lip van je hond op. Hoe zien zijn tanden eruit? Is het tandvlees rustig? Ruikt zijn adem anders dan vroeger? De mond is het begin van het maagdarmkanaal en verdient dus meer aandacht dan alleen wanneer de tandsteenlaag niet meer te missen valt.

Ook bij lichaamsconditie kijken we snel alleen naar het gewicht op de weegschaal. Maar die weegschaal vertelt je niet hoeveel spiermassa je hond heeft.

Je kunt twee honden met hetzelfde gewicht hebben die er lichamelijk compleet anders voorstaan.

Voel dus eens aan de ribben. Kijk van boven en van opzij naar de lichaamsvorm. En zeker bij oudere honden: let ook op spierverlies. Gezond ouder worden gaat niet alleen over niet te dik worden, maar ook over sterk genoeg blijven.

Je hoeft niet alles tegelijk te veranderen

Als je alles hierboven leest, kun je natuurlijk denken: goed, vanaf maandag moet ik zijn voeding veranderen, zijn tanden poetsen, zijn stoelgang scoren, meer wandelen, minder wandelen, meer laten slapen en waarschijnlijk ook mijn volledige poetskast weggooien.

Dat is niet de bedoeling 😉 Je hoeft niet alles perfect te doen, en zeker niet in 1 adem.

Kleine keuzes die je vaak genoeg herhaalt, maken op lange termijn veel meer verschil dan één week alles perfect proberen te doen en daarna terug in je oude ritme vallen.

Misschien begin je deze week gewoon met beter kijken naar wat je hond eet. Volgende week kijk je eens naar zijn tanden. Daarna naar zijn lichaamsconditie. Of je bouwt bewust wat meer snuffeltijd in tijdens de wandeling.

Gezondheid wordt niet op één dag gemaakt. We kunnen de tijd niet tegenhouden. Maar we kunnen wel elke dag meebouwen aan hoe onze hond ouder wordt.

En dat is voor mij healthy longevity: niet alleen meer jaren samen, maar vooral meer gezonde jaren samen.

Ik zeg daarom vaak: als jouw hond vergeten is hoe hij moet functioneren zoals de natuur hem ooit heeft voorgeschreven, stop de natuur dan zelf terug in je hond.

Wil je hier niet alleen over lezen, maar ook eens echt kijken hoe dit bij jouw hond zit?

In de gratis 7 daagse Longevity Challenge neem ik je iedere dag mee in één onderdeel van zijn gezondheid. We kijken naar voeding, mondgezondheid, darmen, lichaamsconditie, beweging, herstel en omgeving. Hieronder kan je je inschrijven.